خلاصه فصل هشتم تحلیل گفتانی سایت ممری اثر دکتر حسام الدین آشنا و فهیمه وزیری (از کتاب خبر)

خلاصه فصل هشتم تحلیل گفتانی سایت ممری اثر دکتر حسام الدین آشنا و فهیمه وزیری (از کتاب خبر)

خلاصه مقاله تحلیل گفتمان سایت ممری (MEMRI) اثر دکتر حسام الدین آشنا و فهیمه وزیری

از کتاب خبر، تحلیل شبکه ای و تحلیل گفتمان

دانشجو: صادق سلمانی

مقطع تحصیلی کارشناسی ارشد رشته تحقیق در ارتباطات اجتماعی دانشگاه صدا و سیما

موسسه تحقیقات رسانه ای خاورمیانه با علامت اختصاری ممری (MEMRI) سازمانی است که رسانه های خاورمیانه را مورد بازبینی و رصد قرار می دهد. محل استقرار آن در شهر واشنگتن دی سی (WASHINGTON DC) است و ضمناً شعبی نیز در اورشلیم، برلین، لندن، توکیو و بغداد دارد.

این موسسه ترجمه هایی از مطالب رسانه های فارسی، عربی وعبری زبان از کشورهای مصر، ایران، عراق، اردن، آفریقای شمالی، حکومت فلسطین، خلیج فارس، عربستان سعودی، سوریه، لبنان و ترکیه را همراه با تفاسیری از موضوعات سیاسی، ایدئولوژی، اجتماعی، فرهنگی، مذهبی و تحلیل های سیاسی را از طریق سایت www.memri.org ارائه می کند. تحققات ممری به زبان های انگلیسی، آلمانی، عبری، ایتالیایی، فرانسوی، اسپانیایی، ترکی، روسی و ژاپنی ترجمه می شود و انتشارات آن شامل سلسله بررسی و تحلیل، سلسله گزارش های ارسالی مخصوص، گزارش های ویژه و عناوین تلگراف اخبار می شود.

اهمیت و کارکرد

ریچارد هالبروک، عضو هیئت مدیره ممری و سفیر سابق آمریکا گفته است: «ممری به مخاطب خود که دورتر از دنیای عرب است، اجازه می دهد که تنوع صداهای عرب را از طریق رسانه، کتاب های مدرسه و منابر مشاهده کند و برای کسی که این را می شنود، اغلب حیرت انگیز، گاهی اوقات ترسناک و البته همیشه مهم است و مهم تر از همه اینکه به تازگی صداهای لیبرالی اصلاح طلبی و امید بخشی در کنار صداهای ناراحت کننده ناشی از دشمنی دیرینه شنیده می شود لذا بدون تحقیقات ارزشمند ممری، هیچ غیر عربی نمی تواند به این پنجره دست پیدا کند.

اهداف و طرح های ممری

مقالات ترجمه شده و تفاسیر رسانه ها توسط ممری بر موضوعات زیر متمرکز شده است:

  1. جهاد و مطالعات مربوط به تروریسم
  2. آمریکا و خاورمیانه
  3. اصلاح گری در جهان اسلام و عرب
  4. درگیری عرب ها و اسرائیل
  5. مناسبات داخلی عرب ها
  6. مطالعات اقتصادی
  7. طرح مستندات سامی ستیزی
  8. طرح تلویزیون ممری

منابع

تلویزیون های العربیه، دوبی، رویای مصر، کانال یک تلویزیون مصر، تلویزیون فلسطین، تلویزیون العالم، سحر، جام جم، شبکه خبر ایران، شبکه خبر لبنان، تلویزیون المنار، تلویزیون ام بی سی، تلویزیون الجزیره، تلویزیون قطر، تلویزیون اقراء سعودی، کانال یک سعودی، تلویزیون سوری، تلویزیون المجد امارات.

تحلیل گفتمانی سایت ممری در مورد ایران

با توجه به اینکه این سایت در سال ۱۹۹۸ تاسیس شد، زمان مبدا بررسی آن از سال ۱۹۹۸ تا سه ماهه اول ۲۰۰۶ میلادی است. ضمناً موضوعات آن در مورد ایران ۱۲۱ مطلب مستقل است.

در این پژوهش از ۱۲۱ مطلب در مورد ایران ۲۰ مقاله به صورت نمونه گیری هدفمند انتخاب شده است. در حقیقت از این تعداد مقالات، ۲ مقاله در ۵ موضوع انتخاب شد؛ به عبارتی به هر موضوع ۴ مقاله اختصاص داده شد و سعی گردید که مقالات متعلق به سال های متفاوت و و همچنین متعلق به هر دو نوع گزارش های پیام ارسالی و بررسی تحلیل باشد.

تحلیل گفتمان

تحلیل گفتمان و دستیابی به پسامتن بر یک سلسله پیش فرض ها استوار است که مهمترین آنها عبارتند از:

  1. افراد مختلف به متن یا گفتار به شیوه های مختلف می نگرند
  2. به متن باید همچون یک کل معنادار نگریست و این معنا لزوماً در خودش نیست
  3. متن خنثی و بی طرفی وجود ندارد. متنها بار ایدئولوژک دارند
  4. معنا همان قدر که از متن ناشی می شود، از بافت یا زمینه اجتماعی و فرهنگی نیز تاثیر می پذیرد
  5. هر متن در شرایط و موقعیت خاص تولید می شود از این رو، رنگ خالق خود را همیشه با خود دارد
  6. هر متنی به یک منبع قدرتمند یا اقتدار، نه لزوماً سیاسی مرتبط است
  7. گفتمان، سطوح و ابعاد متفاوت دارد.

هدف های مهم تحلیل گفتمان را نیز می توان در چند محور به شرح زیر خلاصه کرد:

  1. نشان دادن رابطه بین نویسنده، متن و خواننده
  2. روشن ساختن ساختار عمیق و پیچیده تولید متن، یعنی جریان تولید گفتمان
  3. نشان دادن تاثیر متقابل متن و زمینه بر یکدیگر
  4. نشان دادن بی ثباتی معنا
  5. آشکار ساختن رابطه بین متن و ایدئولوژی

مراحل تحلیل گفتمان

  1. وژگان (مثبت – منفی)
  2. افراد و نهادهای مطرح شده در متن و نگرش متن نسبت به آنها (مثبت – منفی)
  3. پیش فرض ها
  4. دلالت های ضمنی متن (تلقین و تداعی)
  5. مفاهیم به کار رفته در متن

تحلیل فرامتن

این مرحله به تفسیر و تبیین متن مربوط می شود. اینکه در تحلیل نهایی، متن به صورت ضمنی و آشکار چه پیام خاصی را در بر دارد، آواها و نشانه های موجود در متن بر کدام جمله ها و عبارت های آشنا دلالت دارند، ساختارها و زمینه های اجتماعی، سیاسی و فرهنگی چگونه بر گفتمان تاثیر گذاشته و د مقابل چه رویه های اجتماعی را باز تولید می کنند، از طریق تحلیل توامان متن و فرامتن سنجیده می شود.

تصویر سازی از ایران

به هر حال گزارش هایی که توسط ممری برای ترجمه گزینش شده اند، از یک الگوی مشابه تبعیت می کنند، چه آنهایی که به صورت بد، خصوصیت عرب ها را منعکس می کنند و یا آنهایی که در بعضی مواقع به اهداف سیاسی اسرائیل کمک می کنند.

ایران و فعالیت های تروریستی

یکی از موضوعاتی که به ایران از طرف کشورهای غربی مدام اتهام می زنند، مشارکت در فعالیت های تروریستی است.

ایران و انرژی هسته ای

ساخت بمب هسته ای و استفاده نادرست از انرژی هسته ای یکی از چهار مورد اتهاماتی است که همواره به ایران از طرف غرب وارد می شود.

یهود ستیزی ایران

یهود ستیزی و آنتی سمیتیسم یکی از انتقاداتی است که برای تخریب افکار عمومی همواره از طریق غرب به ایران وارد می شود.

آمریکا ستیزی

داشتن روحیه ضد آمریکایی در بین مسئولان ایرانی و ترویج آن در میان مردم، یکی دیگر از اتهاماتی است که برای تخریب افکار عمومی همواره از طرف غرب مطرح می شود.

اختلافات داخلی

اختلافات داخلی بین مسئولین ایران یکی از مواردی است که برای تخریب افکار عمومی و دلسرد کردن مردم هموراه از طرف غرب مطرح می شود.

جمع بندی

تصویر سازی منفی از ایران، یکی از منابع اساسی اطلاعات مورد استناد در شکل گیری سیاست خارجی آمریکا درباره ایران است. اگر چه روز به روز ارتباطات بین غرب و شرق بیشتر می شود، شکاف های زبانی مانعی است که جهالت را دائمی می کند و می تواند به راحتی سوء تفاهم را پرورش دهد.امکان اعمال مدیریت ادراک در گزینش رسانه ای به واسطه اقتدار زبانی، گروه فعالی از اسرائیلی ها را بر آن داشته تا از فرصت استفاده کرده و از این مانع بهره برداری نموده اند تا تصویری زشت از عرب ها و ایرانی ها را در درک غربی ها بوجود آورند.

این پژوهش در ابتدا با تکیه بر مدل انواع نقش جریان بین المللی اطلاعات پروفسور مولانا شکل گرفت. با توجه به اینکه مدل رسانه های بین المللی را می توان از یک دیدگاه به بازوی قدرتمند دولت ها، برای رسیدن به اهداف و منافع و شکل دادن افکار عمومی جهانی تلقی کرد؛ یکی از مهمترین ابزارهای عملیاتی رسانه ها برای رسیدن به این اهداف و منافع، گزینش گری است.

در این تحقیق این نتیجه حاصل شده است که رسانه های واسطی نیز وجود دارند که در حقیقت دیگر رسانه ها را در حوزه اخبار و تحلیل های منطقه ای مدیریت می کنند؛ موسسه تحقیقاتی رسانه های خاورمیانه (ممری) یکی از آنهاست. این سایت اطلاعات خام خود از کشورهای مورد نظر را با موضوعات کاملاً گزینشی می گیرد و بعد از آن که این رسانه در حقیقت واسطه ای بین رسانه های جنوب و شمال است و جریان اطلاعات را از سازمان های رسانه ای جنوب به رسانه ها و تصمیم گیرندگان شمال مدیریت می کند. اینگونه مدیریت تصویرسازی بین المللی در مدل مولانا قابل تشخیص نیست.

پیشنهادها

  1. با توجه به اینکه سایت ممری، مطالب و تولیدات تمامی رسانه ها اعم از مکتوب و دیداری و شنیداری را رصد می کند، لازم است این رسانه ها در هنگام چاپ یا پخش برنامه های خود این مسئله را مد نظر داشته باشند.
  2. ممری تمام برنامه ها و مطلب های مورد نظر خود را با موضوعات مذکور گزینش و سپس به ذخیره آنها اقدام می کند و در مواقع لزوم در اختیار مخاطب قرار می دهد. به نظر می رسد این مسئله قابل الگو برداری است؛ لذا رسانه ها باید بدانند چگونه این موسسه اسرائیلی از آنها در جهت اهداف خود استفاده می کند. در حقیقت این موسسه خبرنگاری ندارد بلکه این رسانه های کشورهای هدف هستند که برای او خبرسازی می کنند.
  3. تقریباً تمامی کارمندان و دست کم سیاست گذاران این موسسه از افرادی هستند که سابقه طولانی در مسائل نظامی و اطلاعاتی دارند. این مسئله نشان دهنده چگونگی به کارگیری رسانه در خدمت سیاست است، لذا همکاری بین بخشی در سیاست گزاری رسانه های ملی و برون مرزی ضروری به نظر می رسد.
مقاله های مرتبط :

دیدگاه خود را بیان کنید :

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *