خلاصه فصل پنجم مقاله محورهای کلی ممنوعیت رسانش پیام اثر دکتر احمد علی قانع (از کتاب خبر)

خلاصه فصل پنجم مقاله محورهای کلی ممنوعیت رسانش پیام اثر دکتر احمد علی قانع (از کتاب خبر)

خلاصه مقاله محورهای کلی ممنوعیت رسانش پیام اثر دکتر احمد علی قانع

از کتاب خبر، تحلیل شبکه ای و تحلیل گفتمان

دانشجو: صادق سلمانی

مقطع تحصیلی کارشناسی ارشد رشته تحقیق در ارتباطات اجتماعی دانشگاه صدا و سیما

در این مقاله تلاش شده است که با نگاهی به فتاوی فقهای امامیه، آیات قرآن کریم و روایات موجود در خصوص حرمت انتشار برخی پیام ها به بررسی مصادیق پیام های حرام و ممنون پرداخته شود. روش استفاده شده در این پژوهش استقراء بوده که با ارائه مجموعه ای از مصادیق پیام های حرام و بررسی احکام مربوط به آنها، پیام ها را در محورهای کلی تر طبقه بندی می نماید.

از نتایج بدست آمده در این بررسی می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

  1. ممنوعیت استفاده از تبلیغات بی پایه و فریبنده یا شعارهای بی محتوا در رسانه
  2. با وجود احکامی همچون نهی «تعاون بر اثم» (همکاری در گناهکاری) رسانه نباید موجبات تهییج و تشویق جامعه را به گناه و ارتکاب جرم فراهم نمایند.

پیام های ممنوع

الف) کذب

  1. افتراء بر خداوند و اولیای او (ع)
  2. ترویج بدعت در دین
  3. ترویج قیاس در دین
  4. افترا و کذب بر افراد عادی

الف) وعده دروغ حرام است.

ب) در حرمت خبر دروغ تردیدی نیست. همچنین دروغ منقول حرام است.

  • تحریف کلام دیگران

ب) ایجاد یاس از رحمت خدا و امن از عذاب او

ج)استفاده از «مغالطات» برای گمراه کردن مردم

د) افشای اسرار

ه) تحریض بر بی بند و باری

ی) انکار و کفر نسبت به ضروریات و اصول و احکام ثابت دین

و) دشنام و سب و توهین نسبت به خدا و بندگان او

ن) مکاسب محرمه

  1. سحر و جادو: حرمت تعلیم و تعلم سحر از مسائل مورد اتفاق فریقین بوده، در کتاب های فقه عامه نیز حرمت آن ثابت شده است.
  2. کهانت: عملی است که در تعریف آن گفته اند با بکارگیری برخی از اجنه، به اخبار غیبی دسترسی می یابند و این به سحر نزدیک است.
  3. شعبده بازی: حرکات سریعی است که افعال شگفت انگیزی را به دنبال دارد؛ به طوری که بر حس انسان میان شناخت اشیاء شبهه و التباس پیش می آید و …

نتیجه گیری

  1. با توجه به حرمت «غش بما یخفی» و نیز حرمت «تدلیس ماشطه» راهی برای اثبات حرمت تدلیس و خدعه هایی که در تبلیغات تجاری و یا انتخاباتی انجام می شود، باز می گردد. اگر چه فقهای عظام تصریح به این مطلب نکرده باشند و صدور حکم و فتوا نیازمند دلیل قاطع است و در دین خدا قیاس (تمثیل منطقی) وجود ندارد. اما اگر اجازه تنقیح مناط داشته باشیم، باید در حرمت و ممنوعیت این امور تردید نکنیم؛ آنگاه که در ایام انتخابات، فردی با بیان ویزگی های دروغین از خود و یا الصاق عکس ها و تصاویر کذایی … مردم را فریب می دهد و از این راه به هدف خود می رسد و جای یک فرد آگاه و متخصص و متعهد را می گیرد و رای او و کسانی مثل او در سرنوشت یک امت و یک کشور تاثیر می گذارد، آیا می توان گفت: آیا کار این شخص حرام نیست؟! آیا تبلیغات تجاری که به دروغ، کالایی غیر استاندارد را استاندارد جلوه می دهد و حتی در وصف کالا به گونه ای تبلیغ می کند که مردم را به خرید آن سوق می دهد و پس از خرید متوجه دروغ بودن تبلیغات آن می شوند، آیا نمی توان بر این تبلیغات عنوان تدلیس محرم و سرانجام، عنوان پیام ممنوع اطلاق کرد؟!
  2. در راستای حرمت «تعاون بر اثم»، هرگونه تحریض و تشویق و ترغیب به انجام گناهانی مثل قتل، سرقت، غارت، سوزاندن اموال عمومی و یا خصوصی مردم، توصیف خمر و امثال آن، … حرام است.
  3. اگر به حقانیت اسلام و نظام اسلامی اعتقاد داریم، اگر اسلام را مکتب انسان ساز و اداره کننده انسان از مهد تا لحد در تمام صحنه های حیات می دانیم، بنابراین پیام هایی که در آنها به نوعی به مقدسات دینی یا اجتماعی ما حمله شود، حرام محسوب می شود.
مقاله های مرتبط :

دیدگاه خود را بیان کنید :

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *